Napięcie powierzchniowe i zwilżalność
Napięcie powierzchniowe to siła, która sprawia, że ciecz dąży do zmniejszenia swojej powierzchni; zwilżalność to jej zdolność do rozpływania się po ciele stałym.
Cząsteczki we wnętrzu cieczy są otoczone innymi, które przyciągają je we wszystkich kierunkach; cząsteczki na powierzchni nie, i ta różnica wytwarza napięcie dążące do minimalizacji powierzchni. Woda ma wysokie napięcie powierzchniowe (ok. 72 mN/m w 20 °C), dlatego na wielu powierzchniach tworzy krople, zamiast się rozpływać. Zwilżalność mierzy się kątem zwilżania między kroplą a ciałem stałym: im mniejszy kąt, tym lepiej ciecz zwilża. Zależy ona zarówno od cieczy, jak i od powierzchni; powierzchnie tłuste lub z tworzyw sztucznych zwilżają się gorzej niż czyste szkło lub metal.
Surfaktanty gromadzą się na powierzchni wody i obniżają jej napięcie powierzchniowe. Dzięki temu roztwór lepiej się rozpływa, wnika w pory i spoiny, dociera do granicy między brudem a podłożem i ułatwia oderwanie się brudu i jego emulgowanie. Ta sama zasada wyjaśnia działanie nabłyszczaczy w zmywarkach: po obniżeniu napięcia powierzchniowego woda spływa cienką warstwą, zamiast pozostawać w kroplach, które po wyschnięciu zostawiają ślady.
Produkty Instaquim, których karta techniczna odnosi się do zwilżania lub suszenia:
- Padex (pH 7,0; 1–5 g/kg bielizny): mieszanina surfaktantów anionowych i niejonowych o „dużej zdolności zwilżającej i emulgującej” do zwilżania silnie zabrudzonych tkanin; wzmacnia działanie detergentu.
- Prein (pH 1 %: 11,8; 10–20 g/kg suchej bielizny): detergent do prania wstępnego o „dużej zdolności zwilżającej, zmydlającej i kompleksującej”, przy wodzie o twardości do 20 ºHF.
- Deterdry (pH 2,0; 0,1–1 g/l w 65–80 °C): dodatek do ostatniego płukania w zmywarkach ze środkami osuszającymi; surfaktanty niejonowe 5–15 %.